Aşındırıcı katı akışkanlara uygun hava kilitleri (kül hava kilidi)
Termik santraller, kazanlar ve çimento fabrikaları gibi işletmelerde atık olarak çıkan külün (fly ash) taşınması ve ayrıştırılması için kullanılan hava kilidi, eklüs ve rotary valve'lerin, standart muadillerinden farklı bir kimyasal kompozisyonda olması gerekir; aksi takdirde kısa sürede aşınabilirler. Aynı durum, özellikle madencilik sektöründe kum, kül, mikronize kalsit, dolomit, çimento ve kuvars gibi aşındırıcı hammaddelerin işlendiği proseslerde kullanılan hava kilitleri için de geçerlidir. Bu farklılıklar prosesin kesintisiz ve doğru çalışmasını sağlar.
Ağır hizmet tipi hava kilitlerinde gövde Ni-Hard döküm veya Hardox sacdan, rotor ise sertleştirilmiş ya da değiştirilebilir kanat uçlu olarak üretilir. Yataklar gövdeden uzak konumlandırılır, keçeler hava süpürmeli yapılarak tozun yatağa ulaşması engellenir. Rotor devri düşük tutularak aşınma hızı ayrıca azaltılır.
Krom (Cr):
Krom, paslanmaz çeliklerin temel alaşım elementidir. Korozyon ve oksidasyon direnci sağlar, sertleşebilme kabiliyetini artırır ve yüksek karbonlu çeliklerde aşınma direncini yükseltir. Krom, karbonla birlikte tane sınırlarında biriken Cr23C6 bileşiğini oluşturur. Bu bileşik, paslanmaz çeliklerde tane sınırlarındaki krom miktarını paslanmazlık sınırı olan %12'nin altına düşürür. Yüksek sıcaklıklarda karbon yayınımının hızlanmasıyla kolayca oluşur ve kaynaklı paslanmaz çeliklerde kaynak dikişi çevresinde bozulmalara neden olur.
Nikel (Ni):
Nikel, darbe tokluğunu ve tavlanmış çeliklerde dayanımı artırır. Östenitik paslanmaz çeliklerin kromdan sonra en önemli ikinci alaşım elementidir; bu çeliklerdeki nikel miktarı %7–20 arasındadır. Nikel östenit kararlı kılan bir elementtir; bu nedenle östenitik paslanmaz çeliklerin kafes yapısı, adından da anlaşılacağı gibi oda sıcaklığında bile KYM'dir. KYM kafes yapısı, östenitik paslanmaz çeliklere yüksek şekillendirilebilirlik kazandırır.
Molibden (Mo):
Tane büyümesini önler, sertleşebilme kabiliyetini artırır ve meneviş gevrekliğini giderir. Meneviş sıcaklığından yavaş soğutmada bazı alaşımların tane sınırlarında karbür çökelir ve bu da kırılganlığa yol açar; molibden bu olumsuz etkiyi
ortadan kaldırır. Ayrıca çeliklerin sürünme dayanımını ve aşınma direncini yükseltir. Alaşımlı takım çeliklerinde önemli bir alaşım elementidir. Paslanmaz çeliklerde özellikle oyuklanma korozyonunu engellediği için korozyon direncini önemli ölçüde artırır. Bazı mikroalaşımlı çeliklerde nitrür veya karbonitrür oluşturan alaşım elementi olarak da kullanılır.
Özellikle madencilik sektöründe kum, kül, mikronize kalsit, dolomit, çimento ve kuvars gibi aşındırıcı hammaddelerin işlendiği proseslerde kullanılan hava kilitleri, standart muadillerinden farklı bir yapıya sahip olmalıdır. Bu farklılıklar prosesin kesintisiz ve doğru çalışmasını sağlar.
Bu farklılıklar üç başlıkta incelenebilir:
1- Sızdırmazlık elemanları (salmastra, keçe vb.)
2- Aşınmaya uygun gövde yapısı (kaplama veya özel alaşımlı çelik, Ni-Hard, karbür kaplamalar, yüksek molibdenli dökümler)
3- Alaşımlı çelik rotorlar (Ni-Hard, Hardox, karbür kaplamalar)
Aşağıdaki görsel, pnömatik taşıma yapılan bir kül prosesinde yanlış ürün seçiminin sonucunu ve ekipman seçiminin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
-

A1-A2-A3: Açık kanatlı
B1-B2-B3: Radüslü-oval kanatlı
C1-C2-C3: Ayarlanabilir ve değiştirilebilir kanatlı
D1: Kapalı veya ayarlanabilir rotorlu hava kilidi (dozajlama)
Hava Kilidi – Rotary Valve
Kül, kum ve mineral tozları için ağır hizmet modelleri
Eklüs – Blow-Thru Rotary Valve
Aşındırıcı ürünlerin pnömatik nakli için blow-through eklüsler de aynı ağır hizmet malzemeleriyle üretilir.
Aşınmaya
Dayanıklı Ürünler

Aşındırıcı ürünlerde hava kilidinin ömrünü uzatmak kadar aşınmayı takip edebilmek de önemlidir. Rotor-gövde boşluğu belirli aralıklarla ölçülerek kaçak havanın ne zaman artmaya başladığı önceden görülebilir; böylece kanat ucu değişimi plansız bir duruşa dönüşmeden bakım programına alınır.
Değiştirilebilir kanat uçları ve yedek keçe setleri stokta tutulduğunda, ağır hizmet tipi bir hava kilidinin bakımı gövde hattan sökülmeden kısa sürede tamamlanabilir.
DAHA FAZLASI