Yoğun Faz(Dense Phase)
Yoğun faz transfer işlemi, özellikle aşındırıcı ve zor malzemelerin naklinde kullanılır.Kum,çimento ve cam sanayisi buna
örnek olarak gösterilebilir.
Burada malzeme aşındırıcı olduğu için boru cidarına hızla çarpmayıp
sadece yüksek basınçla 2-5 bar hava mal karışımı ile dolu dolu hareket ederek
uzak mesafelere transferler gerçekleştirilir. Örneğin dökme çimento silobasları bu yöntemle çalışır. Seyrek fazdaki gibi yüksek debili
fanlar yerine bu transfer yönteminde de yüksek debili vidalı
kompresörler ve kurutucular kullanılır.
Transfer edilecek mal ile dolu olan kaba yüksek basınçlı hava verilir daha sonra açılan
vana ile yüksek basınçlı hava mal karışımı siklona, siloya yada
hedef mixere transfer edilir. Eğer proseste transfer sırasında
liflenecek yada sürtünmeden dolayı karakteristiğine zarar verecek
malzeme varsa özellikle bu yöntem kullanılabilir. Yoğun faz
transfer yapısı itibari ile seyrek fazdan daha farklı enstrümanlarla
çalışır.Taşıma ekipmanları seyrek faza göre daha fazla dayanıma
sahiptir. Yüksek basınçlı hava ile yapılan bu transferde kalın etli
borular, özel bazalt dirsekler kullanılır.
Pnömatik transfer de hava üretici olarak kullanılan Santrüfüj veya
Roots tipi blowerlar ortamdaki havayı vakumla çekerek ve havayı
sıkıştırarak bir itme basıncı oluşturur. Atmosferik ortamdaki
havanın bağıl neminden dolayı su zerrecikleri basıncın oluşumu
sırasında iyi bir iletken olarak çalışırlar, bu yüz den de transfer
havasının ısınmasına neden olurlar. Bu sıcaklık prosesin çalışma
basıncına, transferin sürükleme hızına bağlı olarak zaman zaman 80 C
kadar çıkabilir.
Eğer hedef taşıma materyali bu sıcaklıklardan etkilenecek yapıda ise
proseste ön soğutma,basınçlı havayı prosese sokmadan önce son
soğutma işlemleri gerekebilir.
Havanın sıcaklığından,hızından ve istenilen kapasitelere ulaşmak
için kullanılan seyrek fazın komplex yapısı yerine Denseveyör,
Transporter, Yoğun faz taşıyıcısı en uygun çözüm olabilir.
Seyrek Faz(Dilute
Phase)
Pnömatik transfer genellikle granül ve toz yapısında olan maddeler
yada ürünler için tercih edilmektedir. Hava ile yapılan bu
transferin faz yoğunluğuna göre hızı 12-25m/sn olarak değişmektedir.
Pnömatik transferdeki taşıma yöntemi yoğun faz ve seyrek faz olarak
iki çeşide ayrılır.
Seyrek fazdaki transfer işlemi , vakum yada basınç olarak iki
şekilde yapılmaktadır. Genellikle taşıma işlemi 250-600mbar basınç
aralığında yapılır. Bu iki yöntemin prosesin durumuna göre bir
birinden iyi ayırt edilmesi gerekir.
Mekanik Taşıma
Mekanik Taşıma her ne kadar zor olarak görülse ve bir takım
kalıpları olsa da elektrik gücü olarak en ekonomik çözümdür. Uzun
mesafelerde yatırım maliyeti fazla fakat bunun yanında güç kullanımı
azdır. Genellikle tüm pnömatik transport işlemlerinde volumetrik
olarak sabit debi de transfer yapmak için de kullanılır.
Pnömatik transport vidalı helezon,bant ve zincirli konveyöre göre en
esnek yapıdaki taşıma yöntemidir. Her ne kadar birçok yardımcı
enstrüman ve toz tutma sistemleri ile beraber çalışması gerekse de
bu esnek yapısı sayesinde en çok tercih edilen taşıma sistemidir.
Havayla taşınan her mamül ilkönce hava ile karıştırılır ve sonrada,
havadan ayrıştırılır. Bu iki işlemde zor olmasına rağmen esnek
yapısından dolayı hep tercih edilir.
Karıştırma işlemi rotary valveler, yükleme istasyonları ve venturi
yardımıyla yapılırken ayrıştırma işlemi ise filtreler yardımı ile
yapılır. Yani pnömatik demek kısaca toz demek, tozu ayırmak ve
mutlak filtre etmek demektir.
Taşıma kaynağı olan hava üreteci olarak da blowerlar yani basıncı
düşük yüksek hava debili fanlar kullanılır.
Her ne kadar proses basınçlı hava ile ürünün karıştırılıp taşınma
sistemi yapılıyor gibi gözükse de ciddi anlamda bir mühendislik
çalışması ve tecrübe gerektiren bir iştir. Pnömatik taşıma
proseslerin de aynı zamanda basınç ve vakum kullanılabilir.
Pnömatik olarak taşınacak her ürün farklı karakteristik özellik
taşır. Bu yüzden her ürünün yoğunluğu ve verimli taşıma basıncıda
farklıdır. Bu da taşıma şekillerini farklılaştırır. Un taşınan bir
hatta hiçbir değişiklik yapmadan eğer şeker taşımaya kalkarsanız
prosesiniz iflas etmesi beklenen bir sonuçtur. Kullandığınız
ekipmanlardan hiçbiri sağlıklı olarak çalışamaz. Eğer proses doğru
tasarlanır, doğru enstrümanlar ve ekipmanlarla çalışılırsa
otomasyonda yapılacak parametre değişiklikleri ile aynı hattan hem
şeker, hem un taşıyabilirsiniz. Bu örnek, uygulama noktasında ciddi
bir altyapı gerekliliği ve tecrübe kavramının önemini
göstermektedir.





